Omschrijving
Wat is bergamot olie?
Bergamot olie is een geconcentreerde geurstof, gewonnen door koude persing van de schil van de bergamot, Citrus bergamia, een citrusvrucht die in de plantkunde als een kruising van bittere sinaasappel en citroen wordt beschouwd en te zuur en bitter is om te eten. Voluit heet ze bergamot essentiële olie of bergamot etherische olie, en aaneengeschreven bergamotolie. Op het etiket staat het ingrediënt als Citrus Bergamia Peel Oil Expressed: Peel is de schil, waar de oliekliertjes zitten, en Expressed betekent geperst, dus de winning staat op het etiket zelf. Het etiket noemt geen tweede ingrediënt en geen herkomst. Het is een dunne, lichtgroene tot geelgroene olie met een frisse, bloemige citrusgeur: het midden tussen citroen en bittere sinaasappel, met een zachte bloemige rand die citroenolie niet heeft. Het is de geur die Earl Grey zijn karakter geeft. Een etherische olie is geen vette olie: ze vervliegt, laat op papier geen vetvlek achter en lost op in olie en alcohol, niet in water.
Bergamot olie is een geperste citrusschilolie, en van die groep is ze de bekendste als het om de zon gaat: de schil bevat van nature bergapteen, de stof die de huid gevoeliger maakt voor zonlicht, wat fototoxisch heet. Na gebruik op de huid blijft u daarom twaalf uur uit de zon en van de zonnebank, ook na een bad met deze olie; het etiket zegt Expressed, geperst, dus deze fles is de gewone geperste schilolie en zo gaan wij ermee om. Verder gaat ze per druppel: drie tot vijf in de verdamper, één per theelepel draagolie op de huid, één op een geursteen. Bergamot olie is een geurstof en geen geneesmiddel; over een uitwerking op het lichaam of op klachten doen wij geen uitspraak. Wij verkopen haar in flesjes van 10 ml en 30 ml van bruin glas.
Bergamot olie in het kort
-
Ingrediënt: Citrus Bergamia Peel Oil Expressed, precies zoals op het etiket gedrukt; het enige ingrediënt, met de schil en de persing in de naam.
-
Plant: de bergamot, Citrus bergamia, een citrusvrucht uit de wijnruitfamilie; de olie komt uit de schil, niet uit het blad, de bloesem of het sap.
-
Winning: koude persing van de schil, zoals het etiket met Expressed aangeeft; het etiket noemt geen herkomst en geen termijn, en dus noemen wij die ook niet.
-
Kleur en geur: dun en lichtgroen tot geelgroen; de geur is fris, bloemig en citrusachtig, tussen citroen en bittere sinaasappel in, de geur van Earl Grey.
-
Zon: geperste citrusschilolie met van nature bergapteen, fototoxisch; na gebruik op de huid twaalf uur niet in de zon en niet onder de zonnebank.
-
Toepassing: verdamper met drie tot vijf druppels, geursteen met één druppel, verdund in een massageolie met één druppel per theelepel draagolie, en in bad na mengen met een eetlepel draagolie of melk.
-
Geurallergenen: in de schil van de bergamot komen van nature limoneen, linalylacetaat, linalool, geraniol en citral voor; het gehalte per partij staat op het analysecertificaat, dat wij niet hebben.
-
Inhoud en bewaren: 10 ml of 30 ml in bruin glas; koel, donker en goed gesloten bewaren, buiten bereik van kinderen; uitsluitend voor uitwendig gebruik, nooit innemen.
Waarvoor mensen bergamot olie kopen
-
Bergamot olie in de verdamper. Drie tot vijf druppels op het water geven een frisse, bloemige citrusgeur die een kamer snel vult en ook weer snel vervliegt; alleen, of met een druppel lavendel, geranium of cederhout erbij.
-
Bergamot olie op een geursteen of zakdoek. Eén druppel geeft een uur lang een lichte citrusgeur, zonder apparaat en zonder dat de olie de huid raakt; de zonregel gaat over de huid.
-
Bergamot olie verdund in een massageolie of in bad. Eén druppel per theelepel draagolie, of hoogstens drie druppels in bad na mengen met een eetlepel draagolie; daarna twaalf uur uit de zon, dus liever in de avond.
Alle geuren staan bij de etherische oliën; de oliën om in te verdunnen staan bij de draagoliën.
Bergamot olie en de zon: waarom twaalf uur, en wat bergapteen is
Alle geperste citrusschiloliën maken de huid gevoeliger voor zonlicht, en bergamot olie is daarvan de bekendste. De reden heet bergapteen, voluit 5-methoxypsoraleen: een stof die van nature in de schil van de bergamot zit en met de olie wordt meegeperst. Komt huid met die stof daarna in de zon of onder de zonnebank, dan kan ze veel sterker reageren dan zonder, en die reactie komt vaak pas uren later en kan dagen aanhouden. Hoeveel bergapteen er in deze partij zit, staat op het analysecertificaat, dat wij niet hebben; wij rekenen dus met de olie zoals het etiket haar noemt, Citrus Bergamia Peel Oil Expressed, de gewone geperste schilolie. Er bestaan bewerkte bergamotoliën waaruit die stof is gehaald; dit etiket zegt daar niets over, en wat het etiket niet zegt, beloven wij niet. De regel is daarom eenvoudig en zonder uitzondering: elke plek op de huid waar bergamot olie of een mengsel met bergamot olie is gekomen, blijft twaalf uur uit de zon en van de zonnebank, in elk seizoen en bij elk weer. In de verdamper en op een geursteen raakt de olie de huid niet, en daar geldt de regel dus niet.
Bergamot olie naast pomerans, sinaasappel en grapefruit: vier geperste schiloliën
Bergamot olie hoort bij de geperste citrusschiloliën, samen met pomerans olie van de bittere sinaasappel, sinaasappel olie van de zoete sinaasappel en grapefruit olie, en verder citroen en mandarijn. Alle vier komen uit de schil, alle vier zijn geperst en voor alle vier geldt dezelfde zonregel van twaalf uur; bergamot is van de reeks de olie waar die regel het zwaarst weegt. In de geur verschillen ze duidelijk: bergamot is fris en bloemig, met de rand die u van Earl Grey kent; pomerans is zoet-bitter en het scherpst; zoete sinaasappel is de zoetste en rondste; grapefruit is bitterzoet en het minst zoet. Wie een citrusgeur voor de verdamper zoekt zonder de zonregel op de huid, hoeft niets te kiezen: in de verdamper raakt geen van de vier de huid. Elk product heeft een eigen etiketregel en een eigen pagina met een eigen dosering.
Wat wij over bergamot olie niet beweren
Over bergamot olie gaan online veel verhalen: over wat de geur met de dag of de nacht zou doen, over het lichaam en de huid, over stoffen die erin zouden zitten en in welke hoeveelheid, en over de zon. Wij doen daar op deze pagina geen uitspraken over, ook niet als traditie, citaat of tegenspraak, en over de zon zeggen wij alleen het feit: twaalf uur uit de zon na gebruik op de huid, in welke vorm dan ook. Het etiket noemt Citrus Bergamia Peel Oil Expressed en verder niets: geen gehalte, geen herkomst en geen termijn. Een etherische olie is een geurstof, geen geneesmiddel en geen voedingsmiddel; heeft u een klacht, dan is uw huisarts of apotheker het adres en niet dit flesje. Wat wij wel kunnen zeggen, staat hier: wat erin zit, hoe ze ruikt, hoeveel druppels waar gaan, wat u ermee niet doet en hoe u haar bewaart.
Gebruik
Bergamot olie in de verdamper, op een geursteen of boven een waxinelichtje
Doe drie tot vijf druppels bergamot olie op het water van een elektrische verdamper, zet de verdamper hoogstens een uur aan en lucht daarna de kamer. Citrusgeuren vullen een kamer snel en vervliegen ook weer snel: begin met drie druppels en vul na een half uur aan in plaats van meteen ruim te doseren. In het schaaltje van een aromalamp boven een waxinelichtje gaan vier druppels op het water; laat het schaaltje niet droogkoken, want etherische olie is brandbaar. Zonder apparaat volstaat één druppel op een geursteen of een papieren zakdoek. In de verdamper raakt de olie de huid niet; de zonregel gaat over de huid. Is er een zwangere, iemand met astma, een kind onder de zes of een huisdier in de kamer, overleg dan eerst met arts, apotheker of dierenarts voordat de verdamper aangaat; katten breken een aantal geurstoffen slecht af.
Bergamot olie verdund op de huid: één druppel per theelepel draagolie
Op de huid komt bergamot olie alleen verdund, hoogstens één procent: één druppel op een theelepel van 5 ml draagolie, en voor het gezicht de helft. Als draagolie neemt u jojoba olie of zoete amandelolie; voor een massageolie mengt u drie druppels door een eetlepel van 15 ml. Breng eerst één druppel van het mengsel aan op de binnenkant van uw pols en wacht een dag. En dan de regel die bij bergamot olie zwaarder weegt dan bij welke andere geur ook: elke plek op de huid waar het mengsel is gekomen, blijft twaalf uur uit de zon en van de zonnebank, want de bergapteen in de geperste schil maakt de huid gevoeliger voor zonlicht. Gebruik het mengsel dus in de avond, en niet op het gezicht, de hals, de armen of de handen op een dag dat u naar buiten gaat. Niet op slijmvliezen, niet in de buurt van de ogen en niet bij kinderen.
Bergamot olie in bad, nooit puur en nooit innemen
In bad gaan hoogstens drie druppels bergamot olie, eerst gemengd met een eetlepel draagolie of volle melk, want etherische olie lost niet op in water en drijft anders onvermengd op het water, precies op de plek waar uw huid het water in gaat. Ook na een bad geldt de zonregel: twaalf uur uit de zon en van de zonnebank, dus het bad is er een voor de avond; hetzelfde geldt voor zelfgemaakte zeep of badzout met deze olie. Nooit puur op de huid en nooit in de ogen; komt er toch pure olie op de huid, veeg die dan weg met draagolie en was na met milde zeep, en komt er olie in het oog, spoel dan met ruim lauw water en raadpleeg bij aanhoudende klachten een arts. Nooit innemen en niet in eten of drinken, ook niet omdat de geur u aan Earl Grey doet denken: een etherische olie is een geurstof en geen voedingsmiddel, en deze fles is niet als levensmiddel gevuld of gecontroleerd.
Hoeveel bergamot olie u gebruikt en hoe lang een flesje meegaat
Een druppel is ongeveer 0,05 ml, dus 10 ml bergamot olie is ongeveer tweehonderd druppels en 30 ml zeshonderd. In de verdamper gaan drie tot vijf druppels per keer: het flesje van 10 ml gaat dan 40 tot 65 keer mee, dat van 30 ml 120 tot 200 keer. Op een geursteen één druppel per dag: 10 ml is ruim een half jaar. In een massageolie drie druppels per eetlepel en één of twee eetlepels per massage, dus drie tot zes druppels per keer; in bad drie. Wie de verdamper dagelijks aanzet, kiest 30 ml; wie de olie af en toe in een mengsel gebruikt, heeft aan 10 ml genoeg, en dat is bij een citrusolie ook verstandig: het etiket noemt geen houdbaarheidstermijn, maar geperste citrusoliën gaan korter mee dan de meeste etherische oliën. Maak een geopend flesje binnen het jaar en liever eerder op, en gebruik de olie niet meer als ze dof, dikker of troebel is geworden of anders ruikt dan toen u haar kocht.
Bergamot olie en bergamotwater: waarom er van de schil geen hydrosol is
Een hydrosol of plantenwater is het waterige destillaat dat overblijft bij de stoomdestillatie van een plant. Bergamot olie wordt niet gedestilleerd maar uit de schil geperst, en daarom bestaat er geen bergamotwater van de schil; wat onder die naam wordt aangeboden, is meestal water met een toegevoegde geur. Wie de geur van bergamot op de huid wil zonder de zonregel, heeft dus geen hydrosol als alternatief en houdt het bij de verdamper of de geursteen. De plantenwaters die wij wel voeren, allemaal van gedestilleerde planten, staan bij de hydrosolen; welk water precies in elk flesje zit, staat op het etiket van dat product.
Waar u op let bij bergamot olie
Bergamot olie is uitsluitend voor uitwendig gebruik en alleen verdund; nooit puur, nooit innemen en niet bij kinderen. Na gebruik op de huid twaalf uur niet in de zon en niet onder de zonnebank; dat is geen advies maar een eigenschap van geperste bergamotschil, en het etiket draagt die waarschuwing niet, dus staat ze hier. Bij zwangerschap en borstvoeding, bij astma, en als de olie bedoeld is voor een ruimte met kinderen onder zes of met huisdieren, overlegt u eerst met uw arts, apotheker of dierenarts. In de schil van de bergamot komen van nature de geurallergenen limoneen, linalylacetaat, linalool, geraniol en citral voor, uit bijlage III van de Europese cosmeticaverordening; het gehalte per partij staat op het analysecertificaat, dat wij niet hebben, dus wij beloven niets en doet u eerst de test op de binnenkant van uw pols. Wat die stoffen zijn, leest u op de pagina over allergenen in etherische oliën. Bewaar het flesje koel, donker en goed gesloten, weg van open vuur en warme oppervlakken, en buiten bereik van kinderen. Hoe een etherische olie wordt gewonnen en verdund, staat op de pagina kennis over etherische oliën; de regels voor alle oliën van deze reeks staan op de pagina veiligheid van etherische oliën.
Ingrediënten
Citrus Bergamia Peel Oil Expressed