Sheaboter: wat zij is, hoe u haar gebruikt en hoe u haar bewaart
Sheaboter is de vetstof uit de noten van de sheaboom, Vitellaria paradoxa, een boom die in de Sahel groeit, de strook ten zuiden van de Sahara. Op het etiket van onze raw sheaboter staat zij onder haar INCI-naam, Butyrospermum Parkii Butter, als enige ingrediënt. Bij kamertemperatuur is de boter vast en romig; zodra zij de huid raakt, smelt zij tot een olieachtige laag. Zij wordt verkocht in potten van 100, 250 en 500 gram.
Wie zoekt op 'pure sheaboter' of zoekt op 'sheaboter voor huid en haar', vindt vooral beloften. Die doen wij hier niet: over wat sheaboter op of in de huid of met het haar zou doen, doen wij geen uitspraak, want het etiket zegt daar niets over. Wat u wel kunt controleren, staat in dit artikel: wat "raw" betekent, waaraan u een ongeraffineerde boter herkent, hoe zij ruikt en aanvoelt, hoe u haar gebruikt en hoeveel, en hoe u voorkomt dat zij korrelig wordt.
Sheaboter in het kort
- Etiket: Butyrospermum Parkii Butter, het enige ingrediënt.
- Plant: de sheaboom, Vitellaria paradoxa; de boter komt uit de noot.
- Raw: ongeraffineerd, niet gebleekt en niet ontgeurd.
- Kleur en geur: off-white tot lichtgeel; licht romig en nootachtig.
- Textuur: vast en romig in de pot, smelt op de huid.
- Gebruik: direct op droge plekken, in een eigen bodybutter, door de lengtes van het haar; uitwendig.
- Inhoud en bewaren: 100, 250 of 500 gram; koel, donker, deksel dicht en uit de zon.
Wat betekent "raw" bij sheaboter?
Ongeraffineerd. De boter is niet gebleekt en niet ontgeurd en houdt daardoor haar eigen kleur en geur: off-white tot lichtgeel, en een lichte, romige, nootachtige geur die na het insmeren snel wegtrekt. Geraffineerde sheaboter is spierwit en ruikt nergens naar; dat is geen betere of slechtere boter, maar een andere. Wie de geur van de noot niet wil, kiest geraffineerd; wie de boter wil zoals zij uit de noot komt, kiest raw.
Waaraan herkent u pure sheaboter?
Aan de kleur. Off-white tot lichtgeel hoort; puur wit wijst op bleken, felgeel op kleuren of een toevoeging. De precieze tint verschilt per partij, omdat de noten uit verschillende streken komen en op verschillende manieren worden verwerkt; twee potten uit twee partijen hoeven dus niet gelijk te zijn. Kijk verder op de ingrediëntenregel: bij een pure boter staat daar één naam. Staan er meer, dan koopt u een mengsel.
Hoe voelt sheaboter aan?
In de pot is zij vast maar niet hard: met een vingernagel of een lepeltje schraapt u er zonder moeite een stukje af. Tussen de handen wordt zij binnen enkele seconden zacht en dan vloeibaar, en op de huid laat zij een olieachtige laag achter die langzaam intrekt. Vergeleken met cacaoboter is sheaboter zachter en smeert zij makkelijker uit; cacaoboter is harder, ruikt naar chocolade en blijft langer als een laagje liggen. In een eigen mengsel worden de twee vaak samen gebruikt, juist om die reden.
Direct op de huid
Wrijf een klein stukje boter tussen de handen tot het smelt en breng het aan op droge plekken: lippen, handen, ellebogen, knieën en hielen. Een amandelgrote hoeveelheid is voor een groot vlak al genoeg; meer trekt niet sneller in, het blijft liggen. Op het lichaam gaat dat het makkelijkst direct na het douchen, op een huid die nog een beetje vochtig is. Voor het gezicht vinden de meeste mensen pure sheaboter te zwaar; wie haar daar toch wil gebruiken, neemt een hoeveelheid ter grootte van een rijstkorrel en smeert die 's avonds uit.
In een eigen bodybutter
Smelt de sheaboter au bain-marie, op laag vuur, en meng haar met een vloeibare olie, bijvoorbeeld kokosolie, zoete amandelolie of jojobaolie, in een verhouding die u bevalt; een gangbaar begin is drie delen boter op één deel olie. Laat het mengsel afkoelen tot het troebel wordt en begint te stollen, en klop het dan met een garde of een mixer luchtig. Zo krijgt u een boter die makkelijker uitsmeert dan de pure boter en niet meer korrelig wordt. Bewaar haar in een schoon, goed sluitend potje, koel en donker, en maak haar binnen enkele maanden op.
Wilt u de bodybutter steviger, roer er dan een deel cacaoboter door; wilt u haar lichter, neem meer olie. Andere boters om mee te mengen staan bij de pure boters, de vloeibare oliën bij de draagoliën.
In het haar
Een klein beetje gesmolten boter, niet meer dan een erwt, tussen de handen uitgewreven en door de lengtes en de punten van droog of vochtig haar; vooral bij krullend en dik haar. Niet op de hoofdhuid: sheaboter is zwaar en spoelt er lastig uit. Op fijn haar is een erwt al veel; begin met de helft. Wie de boter als masker gebruikt, laat haar een half uur onder een handdoek zitten en wast daarna twee keer met shampoo, de eerste keer op nauwelijks nat haar.
Hoeveel hebt u nodig en welke pot kiest u?
Voor droge handen en lippen gaat een pot van 100 gram maanden mee: een amandelgrote hoeveelheid weegt ongeveer twee gram. Wie de boter op het hele lichaam gebruikt of er bodybutter van maakt, kiest 250 of 500 gram; een bodybutter van drie delen boter op één deel olie vraagt al snel 150 gram sheaboter voor een pot van 200 gram. De boter is in alle drie de potten dezelfde.
Hoe bewaart u sheaboter?
Koel, donker, met het deksel goed dicht en uit de zon. Sheaboter wordt korrelig als zij afwisselend smelt en weer stolt, bijvoorbeeld in een warme auto of op een zonnige vensterbank: de verschillende vetten stollen dan op verschillende momenten, en dat voelt u als korreltjes. Dat is geen bederf. Smelt de boter in dat geval helemaal au bain-marie en laat haar snel afkoelen, in de koelkast, dan wordt zij weer glad. Ongeopend en koel bewaard gaat sheaboter lang mee; ruikt zij scherp in plaats van licht nootachtig, gebruik haar dan niet meer.
Waar u op let
Sheaboter is een notenproduct: wie overgevoelig is voor noten, kan haar beter niet gebruiken. Breng bij twijfel eerst een klein beetje aan op de binnenkant van uw pols en wacht een dag. Uitsluitend voor uitwendig gebruik; deze boter is niet om in te nemen en niet als levensmiddel verpakt. Buiten bereik van kinderen bewaren. Naast deze raw sheaboter staat er in de winkel een tweede soort, Nilotica sheaboter, en een shea olie die vloeibaar is; alle drie komen van dezelfde boom.
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik echte sheaboter?
Aan de kleur, off-white tot lichtgeel, en aan de ingrediëntenregel met één naam. Puur wit of felgeel hoort het niet te zijn.
Waarom is mijn sheaboter korrelig geworden?
Doordat zij is gesmolten en weer gestold. Smelt haar helemaal en laat haar snel afkoelen; dan is zij weer glad.
Wat is het verschil met cacaoboter?
Sheaboter is zachter en smeert makkelijker uit; cacaoboter is harder, ruikt naar chocolade en blijft langer als een laagje liggen.
Kan ik sheaboter op de hoofdhuid gebruiken?
Liever niet; zij is zwaar en spoelt er lastig uit. Gebruik haar door de lengtes en de punten.
Is sheaboter geschikt bij een notenallergie?
Beter niet. Sheaboter komt uit de noot van de sheaboom.































