Dans cet article
Bergamot, wierook en ylang ylang zijn drie etherische oliën uit drie verschillende delen van een plant: bergamot is de olie uit de schil van een citrusvrucht, wierook de olie uit de hars van een boom en ylang ylang de olie uit een bloem. Alle drie worden ze vooral gekocht als geur voor het eind van de dag, in een diffuser of een verdamper, of verdund in een massageolie. Op het etiket van onze bergamot essentiële olie staat één ingrediënt, Citrus Bergamia Peel Oil Expressed; de wierookolie komt uit de hars van de Boswellia en de ylang ylang olie uit de gele bloemen van Cananga odorata.
Veel mensen komen hier na zoeken op 'etherische oliën voor stress: zo verlaag je spanning met geur' of op 'etherische olie diffuser ontspanning'. Dit artikel gaat over iets anders: over de geuren zelf, hoe ze ruiken, hoeveel druppels waarin gaan en hoe u ze verdunt en mengt. Over wat een geur met het lichaam, de hersenen of het gemoed zou doen, doen wij geen uitspraak; de etiketten zeggen daar niets over en wij beloven het dus ook niet. Wat u zelf vaststelt, is of u een geur prettig vindt aan het eind van de dag, en dat is een kwestie van smaak.
De drie geuren in het kort
- Bergamot: uit de schil van Citrus bergamia; fris, bloemig en citrusachtig, de geur van Earl Grey; fototoxisch, dus na aanbrengen twaalf uur uit de zon.
- Wierook (frankincense): uit de hars van de Boswellia; helder tot lichtgeel, iets stroperiger dan een bladolie; warm, balsemig en houtig met een lichte citrusachtige bovenlaag.
- Ylang ylang: uit de gele bloemen van Cananga odorata; intens bloemig, zoet en romig; blijft lang hangen, dus weinig druppels.
- Op de huid: altijd verdund, twee druppels op een eetlepel basisolie; nooit puur.
- In de lucht: bergamot hoogstens vijf druppels in een diffuser, wierook drie tot vijf, ylang ylang hoogstens vier.
- Niet: niet om in te nemen, niet in de ogen; ylang ylang niet bij kinderen onder zes jaar.
Bergamot: een citrusgeur met een bloemige rand
Bergamot is een citrusvrucht die het midden houdt tussen een citroen en een bittere sinaasappel en vooral in Calabrië wordt geteeld. De olie wordt uit de schil geperst, vandaar het woord Expressed op het etiket, en ruikt fris, bloemig en citrusachtig, met een zachte bloemige rand die citroenolie niet heeft; het is de geur die Earl Grey-thee zijn karakter geeft.
Eén ding hoort u te weten voordat u haar op de huid gebruikt: bergamotolie is fototoxisch, zoals de meeste citrusoliën. Stel behandelde huid tot twaalf uur na het aanbrengen niet bloot aan direct zonlicht of een zonnebank, en gebruik haar in de zomer liever niet op huid die onbedekt blijft. In een diffuser speelt dat niet.
Wierook: de harsgeur die langzaam opkomt
Wierook, in het Engels frankincense, wordt gedestilleerd uit de hars van de Boswellia, een boom uit de Hoorn van Afrika, het Arabisch schiereiland en India. In de bast worden inkervingen gemaakt; de hars die eruit sijpelt, stolt tot brokjes en wordt daarna gedestilleerd. Onze ingrediëntenregel noemt het geslacht Boswellia en geen soort, en er zijn er meerdere die hars leveren, dus wij noemen er geen.
De olie is helder tot lichtgeel en iets stroperiger dan een blad- of bloemolie, en de geur is warm, balsemig en houtig met een frisse, licht citrusachtige bovenlaag. Wierook is een basisnoot: hij komt in een diffuser langzaam op en blijft daarna lang staan. Hij is de klassieke geur bij meditatie, yoga en ademhalingsoefeningen, en gaat goed samen met mirre, sandelhout, cederhout en citrus.
Ylang ylang: een zware bloemengeur voor weinig druppels
Ylang ylang wordt gedestilleerd uit de gele bloemen van Cananga odorata, een boom uit Zuidoost-Azië die in het Nederlands wel de parfumboom wordt genoemd; de naam komt uit het Tagalog. De geur is intens bloemig en zoet, met een romige onderlaag die aan jasmijn en banaan doet denken, en blijft lang hangen. Het is een van de nadrukkelijkste geuren uit het assortiment en een klassiek bestanddeel van parfum.
Daarom gebruikt u er weinig van: hoogstens vier druppels in een diffuser, en twee druppels erbij maakt al een groot verschil. Bergamot en andere citrusgeuren maken hem lichter, sandelhout en vetiver maken hem dieper. De productpagina zegt: niet bij kinderen onder de zes jaar. Meer geuren voor het eind van de dag staan in etherische oliën voor de avond.
Hoeveel druppels gaan er in een diffuser of verdamper?
Elke productpagina noemt een eigen maximum, en die houden wij aan: bergamot hoogstens vijf druppels in een diffuser en hoogstens zes in het waterbakje van een verdamper boven een waxinelichtje; wierook drie tot vijf in de diffuser; ylang ylang hoogstens vier in een diffuser en vijf in een aromabrander, met het bakje helemaal vol water.
Begin met minder: u kunt er altijd bij doen, eraf halen kan niet. Zet het apparaat in een ruimte die gelucht kan worden, laat het niet urenlang doorlopen en houd een bakje boven een vlam in de gaten; een half uur is voor de meeste kamers genoeg. Hoe u een diffuser kiest en schoonhoudt, staat in aroma diffuser kiezen.
Hoe verdunt u ze voor de huid?
Meng twee druppels etherische olie door een eetlepel basisolie of boter, bijvoorbeeld jojobaolie of zoete amandelolie, en breng dat mengsel daarna pas aan; dat is ongeveer één procent. Bij wierook zegt de productpagina hoogstens twee druppels per eetlepel, bij ylang ylang enkele druppels per eetlepel. Voor een massageolie voor nek en schouders is een schaaltje met een eetlepel basisolie en twee druppels genoeg; op de polsen of achter de oren volstaat een druppel van het verdunde mengsel. Puur op de huid gaat een etherische olie niet, en rond de ogen ook verdund niet.
Doe bij een nieuw mengsel eerst een test op de binnenkant van de pols en wacht een dag. Met bergamot geldt daarbij de regel van twaalf uur uit de zon; breng haar dus 's avonds aan.
Hoeveel druppels gaan er in bad?
Bergamot hoogstens zes druppels in een volledig gevuld bad en ylang ylang hoogstens vijf, allebei eerst gemengd met een lepel basisolie of een scheut melk voordat ze het water in gaan; olie lost niet op in water en zou anders als druppels op het oppervlak blijven drijven en puur op de huid komen. Wierook is in bad minder gebruikelijk; wie het probeert, houdt dezelfde verhouding aan. Spoel het bad daarna om, want de olie laat een laagje achter.
Een eigen mengsel voor de avond
De drie geuren laten zich goed combineren, omdat ze uit drie lagen komen: bergamot is een topnoot die snel opkomt en snel weg is, ylang ylang een hartnoot en wierook een basisnoot die blijft. Een gebruikelijke verhouding voor een diffuser is twee druppels bergamot, één druppel ylang ylang en één druppel wierook. Wie het bloemiger wil, ruilt de bergamot voor twee druppels lavendel; wie het houtiger wil, doet er een druppel cederhout bij. Maak een mengsel in een leeg donker flesje in dezelfde verhouding, dan hoeft u niet elke avond te tellen; schud voor gebruik.
Liever een kant-en-klaar mengsel?
De winkel voert een mengsel van zoete sinaasappel, lavendel en frankincense, verkocht onder de naam Less stress: een warme, zachte geur die veel mensen prettig vinden aan het eind van de dag. De productpagina zegt vier tot vijf druppels in een diffuser of verdamper, één druppel per theelepel basisolie voor op de huid, en omdat er citrusolie in zit liever 's avonds aanbrengen dan vlak voor de zon.
Hetzelfde flesje zit in het kalm rust pakket, samen met morning sunshine voor het begin van de dag en sweet dreams voor de avond: drie losse flesjes en geen mengsel, twee druppels per eetlepel basisolie, twaalf maanden houdbaar. Over de naam van een mengsel doen wij geen uitspraak; wat erin zit, staat op de eigen pagina. Alle geuren staan bij de etherische oliën.
Hoe bewaart u etherische olie?
Koel, donker en goed gesloten, in het eigen donkere flesje, en weg van open vuur, want etherische olie is brandbaar. Citrusoliën zoals bergamot zijn gevoeliger voor licht en warmte dan de meeste andere en verliezen hun frisse toon sneller; harsoliën zoals wierook worden met de tijd dikker, en dat is normaal. De productpagina's noemen twaalf maanden. Een flesje van 10 ml bevat ongeveer tweehonderd druppels; bij vier druppels per avond in de diffuser is dat vijftig avonden.
Waar u op let
Niet geschikt voor consumptie en niet om in te nemen, in welke hoeveelheid ook. Vermijd contact met de ogen en de slijmvliezen en spoel bij aanraking met ruim water. Nooit puur op de huid; altijd verdund en eerst getest. Bergamot: twaalf uur uit de zon na het aanbrengen. Ylang ylang: niet bij kinderen onder de zes jaar. Buiten bereik van kinderen bewaren, en gebruik geen diffuser in een kleine afgesloten ruimte met een kind of huisdier. Overleg bij zwangerschap of borstvoeding eerst met uw huisarts. Wat er algemeen over etherische olie te zeggen valt, staat op veiligheid etherische oliën; welke geurstoffen van de Europese lijst in welke olie zitten, op allergenen in etherische oliën.
Veelgestelde vragen
Welke van de drie kies ik als ik er één wil?
Kies op geur: bergamot als u van citrus houdt, wierook als u van een warme harsgeur houdt, ylang ylang als u van zware bloemen houdt. Een proefflesje of de kleinste maat is de goedkoopste manier om dat uit te zoeken.
Kan ik bergamot overdag op de huid gebruiken?
Liever niet op onbedekte huid: de olie is fototoxisch en de productpagina houdt twaalf uur uit de zon aan. In een diffuser kan zij op elk moment van de dag.
Hoeveel druppels doe ik in de diffuser?
Bergamot hoogstens vijf, wierook drie tot vijf, ylang ylang hoogstens vier. Begin met minder.
Kan ik deze oliën op het werk gebruiken?
Een druppel van een verdund mengsel op de pols, of een druppel op een zakdoek in een gesloten potje, is discreet. Houd rekening met collega's die geen geur willen.
Mag ik ze innemen?
Nee. Geen van deze oliën is geschikt voor consumptie, en wij geven er geen inname-advies bij.
