Argile bentonite (bentonite clay) : à quoi elle sert et comment l’utiliser

Bentoniet klei is een sterk zwellende klei die grotendeels bestaat uit het kleimineraal montmorilloniet en is ontstaan uit vulkanische as die in de loop van duizenden jaren is verweerd. In het Engels heet ze bentonite clay; wie bentoniet kleipoeder aaneen schrijft of kortweg bentoniet zoekt, zoekt hetzelfde product. Op het etiket van de bentoniet klei van Aza Natural staat ze als enige ingrediënt onder haar INCI-naam, Bentonite, als cosmetische bentoniet poeder, gemaakt in de Verenigde Staten; de naam komt van Fort Benton in Wyoming, waar deze klei in de negentiende eeuw voor het eerst werd beschreven, en welke staat of groeve de klei in deze zak levert, zegt het etiket niet.

De meeste bezoekers komen hier met de zoekvraag ‘waarvoor gebruik je bentoniet klei en hoe gebruik je bentoniet klei’. Die twee vragen beantwoorden wij hieronder met wat het etiket zegt en met hoeveelheden in theelepels, eetlepels en gram die u kunt nawegen. Over een werking van de klei op de huid of het haar doen wij geen uitspraak: het etiket drukt er zelf een regel over, die nemen wij niet over, er is geen analyse van deze partij, en een cosmetische klei is geen geneesmiddel. De vorige versie van deze pagina zei dat de klei water en vet bindt en een vette huid mat achterlaat, en dat klei en metaal niet samengaan; het eerste is een uitspraak over de huid die wij niet kunnen aantonen, het tweede is een gewoonte en geen feit, en zo staat het nu. Wat er staat, is wat de klei is, hoe ze zich in water gedraagt en hoe u haar aanmaakt en gebruikt.

Het poeder is fijn en lichtgrijs tot beige, per partij verschillend van tint, en ruikt nauwelijks, hooguit licht aards. Wat bentoniet van andere kleien onderscheidt, is hoe ze met water omgaat: ze neemt een veelvoud van haar eigen gewicht op en zwelt binnen een paar minuten op tot een dikke, sponsachtige pasta die niet schuimt en bij het drogen aantrekt.

Wat op het etiket van bentoniet klei staat, en wat niet

Ingrediënt: Bentonite, precies zoals op het etiket gedrukt; het enige ingrediënt, zonder toevoegingen en zonder keurmerk op het etiket.
Soort: een klei van het kleimineraal montmorilloniet, ontstaan uit verweerde vulkanische as, die in water sterk zwelt.
Herkomst: gemaakt in de Verenigde Staten, zoals op het etiket staat; welke staat of groeve, zegt het etiket niet, en dus wij ook niet.
Kleur en geur: fijn, lichtgrijs tot beige poeder, per partij verschillend; nauwelijks geur, hooguit licht aards.
Zo gedraagt ze zich: een deel klei op twee tot drie delen lauw water zwelt in een paar minuten op tot een dikke, sponsachtige pasta die niet schuimt en bij het drogen duidelijk aantrekt.
Toepassing: gezichtsmasker, haarmasker, voetenbad en basis van een eigen scrub; uitsluitend voor uitwendig gebruik, niet voor consumptie.
Wat het etiket verder drukt: een zin van de drukker over wat de klei voor de huid zou doen; die nemen wij niet over, en een gehalte aan welke stof dan ook noemt het etiket niet.
Inhoud en bewaren: 100, 250 of 500 gram in een hersluitbare zak; koel, droog en donker bewaren, en het symbool op het etiket geeft twaalf maanden na openen.

Waarvoor gebruik je bentoniet klei?

Bentoniet klei wordt gekocht voor een kleimasker dat stevig aantrekt, voor een haarmasker, voor een voetenbad en als basis van een eigen scrub. Dit zijn de toepassingen waar de vragen over gaan, met de hoeveelheid die erbij hoort.

Bentoniet klei als gezichtsmasker. Twee theelepels poeder, ongeveer 6 gram, op ongeveer een eetlepel lauw water of rozenwater, vijf tot tien minuten op de huid en afspoelen voordat het droog is; de meest gezochte toepassing.
Bentoniet klei als haarmasker. Drie eetlepels poeder, ongeveer 30 gram, op 60 tot 90 ml lauw water tot een dunne pap, drie tot vijf minuten op nat haar en grondig uitspoelen.
Bentoniet klei in een voetenbad. Twee eetlepels poeder, ongeveer 20 gram, door een teil warm water, een kwartier de voeten erin en daarna afspoelen en goed afdrogen.
Bentoniet klei als basis van een eigen scrub. Een eetlepel klei droog gemengd met een eetlepel fijn zout of suiker en vlak voor gebruik aangemaakt met een lepel water of een lepel olie.

Hoe gebruik je bentoniet klei?

Bentoniet klei aanmaken: de verhouding en de kom

Doe het bentoniet poeder in een kom van glas, keramiek, hout of kunststof en roer met een houten of kunststof lepel; geen metaal is het gebruikelijke advies bij klei, en het kost niets, maar wij beweren niet dat de klei met metaal reageert. Schep rustig, want het poeder stuift. Giet er lauw water bij, twee tot drie keer het gewicht van de klei, dus op twee theelepels klei ongeveer een eetlepel water, en laat het een paar minuten staan: bentoniet zwelt langzaam, en wie meteen roert, krijgt klontjes. Roer daarna glad tot een dikke pasta; is ze te stijf, voeg dan druppelsgewijs water toe, is ze te dun, een snufje poeder. Voor een gezichtsmasker wilt u een pasta zo dik als kwark, voor een haarmasker een dunnere pap die u over het haar kunt verdelen.

In plaats van water kan rozenwater of een ander hydrolaat; dat geeft geur en verder niets. Maak per keer aan wat u nodig heeft, want natte klei bewaart niet.

Bentoniet klei als gezichtsmasker

Maak twee theelepels bentoniet klei aan met ongeveer een eetlepel lauw water of rozenwater tot een gladde, dikke pasta en breng die met de vingers of een kwast in een dunne laag aan op een gereinigd gezicht, met een ruime boog om de ogen en de mond heen. Laat het masker vijf tot tien minuten zitten en spoel het af zodra het aan de randen lichter van kleur wordt en begint aan te trekken. Laat een bentonietmasker nooit helemaal droog worden en barsten op de huid: een droge klei trekt vocht uit de huid in plaats van vocht uit de klei. Week de klei los met een warm, nat washandje, spoel na met lauw water en dep droog; breng daarna een olie of crème aan, want klei neemt ook vocht van de huid op.

Een keer per week is gebruikelijk; voelt de huid na afloop strak, laat het masker dan korter zitten of neem de volgende keer witte klei. Doe vóór het eerste masker een test met een beetje aangemaakte klei op de binnenkant van uw pols en wacht een dag.

Bentoniet klei als haarmasker

Maak drie eetlepels bentoniet klei aan met twee tot drie delen lauw water, 60 tot 90 ml, tot een dunne pap; voor kort haar twee lepels, voor lang haar drie of vier. Maak het haar goed nat en verdeel de pap over de hoofdhuid en de lengtes, in scheidingen. Laat drie tot vijf minuten zitten, niet langer, en spoel dan grondig uit met ruim lauw water tot er geen klei meer uit het haar komt; kam met een grove kam onder de straal als het haar lang is. Bentoniet zwelt sterk, dus de pap is dikker dan die van witte klei en vraagt meer spoelwater. Wie het haar daarna stug vindt, spoelt na met een scheut appelazijn op een liter water. Een keer per week of minder is genoeg; een haarmasker van klei vervangt de shampoo niet, het komt ertussendoor. Wat het masker met het haar zou doen, beweren wij niet; wat u merkt, is dat de klei zich met water uit het haar laat spoelen.

Bentoniet klei in een voetenbad en als basis van een scrub

Voor een voetenbad roert u twee eetlepels bentoniet klei door een teil warm water tot het poeder is verdeeld; de klei lost niet op maar zweeft en zakt, dus roer af en toe. Zet de voeten er een kwartier in, spoel ze af met schoon water en droog ze goed af, ook tussen de tenen. Laat het kleiwater daarna even staan, giet het heldere water af en gooi het bezinksel in de vuilnisbak, want klei die in een afvoer indikt, verstopt hem. Voor een scrub mengt u een eetlepel bentoniet klei droog met een eetlepel fijn zout of suiker en maakt u dat vlak voor gebruik aan met een lepel water of een lepel olie; wrijf er onder de douche met zachte, ronde bewegingen het lichaam mee in, niet het gezicht, en spoel af. Acht uitgewerkte mengsels, met een masker met honing en een masker met appelazijn erbij, staan op onze pagina met recepten met bentoniet klei.

Waarom bentoniet klei zo sterk zwelt en het masker aantrekt

Kleien verschillen vooral in hoe ze met water omgaan. Montmorilloniet, het mineraal van bentoniet, is een drielaags kleimineraal dat water tussen zijn lagen toelaat; de plaatjes schuiven uit elkaar en de klei zwelt tot een veelvoud van haar droge volume. Dat is wat u ziet als u het poeder in een kom water strooit: het zakt, wordt nat en groeit in een paar minuten uit tot een dikke, veerkrachtige massa. Diezelfde eigenschap verklaart het masker: zodra het water verdampt, krimpt de klei weer en trekt de laag op de huid voelbaar aan. Daarom hoort een bentonietmasker af voordat het droog is en barst, en daarom voelt het strakker dan een masker van witte klei, die nauwelijks zwelt. Hoe sterk een bentoniet zwelt, verschilt per partij en per groeve; het etiket zegt daar niets over, en dus houden wij het bij de verhouding waarmee u begint en die u zelf bijstelt.

Bentoniet naast ghassoul, witte klei en groene klei

Bentoniet is de sterkst zwellende klei die wij verkopen. Ghassoul klei is een Marokkaanse wasklei van het mineraal stevensiet, ook een smectiet, die eveneens opzwelt; daarmee wast u haar zonder shampoo, en als masker geeft ze een gladde, stevige pasta. Witte klei staat op haar etiket als Kaolin (White Clay), een tweelaags mineraal dat nauwelijks zwelt; haar masker blijft dun en romig en trekt weinig, en ze is de gebruikelijke basis van een droogshampoo; hoe u haar gebruikt, staat op onze pagina over witte klei poeder. Groene klei staat op haar etiket als Illite (Green Clay), een derde kleimineraal, groengrijs van kleur en korreliger dan kaolien.

Wie een klei zoekt om het haar mee te wassen, kiest ghassoul; wie een licht masker wil dat weinig trekt, kiest witte klei; wie een masker wil dat duidelijk opzwelt en aantrekt, of een klei voor een voetenbad, kiest bentoniet. Alle kleien staan bij de kleipoeders.

Hoeveel bentoniet klei u nodig heeft en welke zak u kiest

Een afgestreken theelepel bentoniet klei weegt ongeveer 3 gram en een eetlepel ongeveer 10; het poeder is licht en luchtig, dus schep afgestreken en weeg de eerste keer na. Een gezichtsmasker kost ongeveer 6 gram, een haarmasker 20 tot 40 gram, een voetenbad ongeveer 20 gram en een scrub ongeveer 10 gram. Een zak van 100 gram is daarmee vijftien tot twintig maskers of drie haarmaskers of vijf voetenbaden; een zak van 250 gram ongeveer veertig maskers of acht haarmaskers; een zak van 500 gram ruim tachtig maskers of zestien haarmaskers. Het gezicht een keer per week, het haar een keer per week of minder, het voetenbad wanneer u wilt.

Wilt u bentoniet klei eerst proberen als masker, dan is 100 gram genoeg voor ongeveer vier maanden. Gebruikt u haar wekelijks als masker en af en toe voor een voetenbad, kies dan 250 gram; wie ook haarmaskers doet of geregeld een voetenbad neemt, is met 500 gram per gram het voordeligst uit, want een haarmasker kost al een derde van een zak van 100 gram. De zakken zijn hersluitbaar; sluit een grote zak na elk gebruik goed en houd hem droog, want bentoniet neemt gretig vocht uit de lucht op, klontert dan en laat zich lastiger afmeten. Bewaar een kleine hoeveelheid voor wekelijks gebruik apart in een glazen pot met deksel, zodat de grote zak dicht blijft.

Bentoniet klei is niet om in te nemen

Bentoniet wordt elders ook aangeboden als klei om in te nemen of om door water te roeren en op te drinken; het etiket van deze zak is cosmetisch, en deze klei is dus niet om in te nemen, niet om te drinken en niet voor de keuken. Wat over die andere producten wordt geschreven, gaat over die producten, niet over deze zak; wij doen daar geen uitspraak over. Het etiket noemt geen gehalte aan welke stof dan ook, en een analysecertificaat van deze charge hebben wij niet; daarom staat op deze pagina geen lijst met stoffen, ook niet de lijst die onze eigen productpagina vroeger droeg.

Waar u op let bij bentoniet klei

Bentoniet klei is uitsluitend voor uitwendig gebruik; het is een cosmetische klei en niet voor consumptie. Doe eerst een test met een beetje aangemaakte klei op de binnenkant van uw pols en wacht een dag. Houd de klei weg bij de ogen en spoel bij aanraking direct met ruim water; klei in het oog schuurt. Gebruik haar niet op een beschadigde huid en laat een masker nooit helemaal opdrogen. Het poeder is fijn en stuift; schep rustig, houd het weg van neus en mond en houd de zak buiten bereik van kinderen. Laat geen dikke klei in wasbak, douche of bad staan en spoel altijd met ruim water na: bentoniet die in de afvoer opzwelt, verstopt hem sneller dan welke andere klei ook, en resten uit de kom horen in de vuilnisbak. Bewaar het droge poeder koel, droog en donker en goed gesloten en maak een geopende zak binnen twaalf maanden op, zoals het symbool op het etiket aangeeft.

Veelgestelde vragen over bentoniet klei

Waar komt bentoniet klei vandaan?

Bentoniet ontstaat als vulkanische as over duizenden jaren verweert tot een klei van het mineraal montmorilloniet; de klei wordt gewonnen, gedroogd en fijngemalen. Het etiket van deze zak zegt Bentonite en Made in Verenigde Staten, het land waar de klei bij Fort Benton haar naam kreeg; welke groeve, zegt het etiket niet.

Waarmee maak ik bentoniet klei aan?

Met lauw water, een deel klei op twee tot drie delen water, in een kom van glas, hout of kunststof; rozenwater of een ander hydrolaat kan in plaats van water en geeft geur. Laat de klei een paar minuten zwellen voordat u roert, dan komen er geen klontjes.

Hoe lang laat ik een masker van bentoniet klei zitten?

Vijf tot tien minuten, en in elk geval korter dan de tijd die de klei nodig heeft om droog te worden: spoel af zodra de randen lichter kleuren en het masker begint aan te trekken. Een masker dat helemaal indroogt en barst, trekt vocht uit de huid.

Hoe vaak kan ik een masker van bentoniet klei doen?

Een keer per week is gebruikelijk; voelt de huid daarna strak, doe het dan minder vaak, laat het masker korter zitten of neem witte klei, die nauwelijks zwelt en minder trekt. Een haarmasker van bentoniet klei een keer per week of minder.

Mag bentoniet klei in een metalen kom?

Het gebruikelijke advies bij klei is een kom en een lepel van glas, hout of kunststof, en dat advies volgen wij omdat het niets kost; dat de klei met metaal zou reageren, beweren wij niet, want daar hebben wij geen bewijs voor. Een houten lepel is in elk geval de gewoonte.

Kan ik bentoniet klei innemen of door water drinken?

Nee. Het etiket van deze zak is cosmetisch, en deze bentoniet klei is niet om in te nemen en niet om te drinken; wat elders als eetbare klei wordt verkocht, is een ander product met een ander etiket, en daar doen wij geen uitspraak over.